Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

W niewielkiej małopolskiej miejscowości, wśród wiekowych drzew i mogił skrywa się skarb wpisany na Listę Światowych Zabytków UNESCO. Mamy tu na myśli Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej którego dzieje wiążą się z rokiem 1141, w którym to w miejscu dawnej pogańskiej gontyny wzniesiono właśnie świątynię, która zastąpiła zachowana do dziś z XV w. Zachęcamy Was do odwiedzenia tego urokliwego kościółka, z którym wiążą się wiekowe historie, tradycje i lokalni święci.

Korzystając z możliwości odwiedzenia wielu ciekawych zabytków udostępnionych dla zwiedzających w ramach odbywającego się w tym roku „Weekendu z zabytkami powiatu bocheńskiego” zdecydowaliśmy się na odwiedzenie jednej z najcenniejszych pod względem historycznym świątyń Małopolski. Kościółek ulokowany w miejscowości, z której wywodzi się troje świętych: św. Szymona z Lipnicy, św. Urszula Ledóchowska i bł. Maria Teresa Ledóchowska został wpisany na listę UNESCO już w 2013 r. Choć powstanie w tym miejscu świątyni wiąże się z rokiem 1141 r., gdy zastąpiono tu dotychczasową pogańską gontynę świątynią chrześcijańską. Niestety kościół, który tu zobaczymy obecnie jest trochę młodszy i pochodzi z XV w. Jednak jest naprawdę piękny!

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

Dojazd i parking

        Dojazd do kościoła św. Leonarda w Lipnicy Murowanej zależny jest od strony, z której podróżujecie. My jechaliśmy od Bochni w stronę Nowego Wiśnicza, a następnie w kierunku Muchówki. Na rondzie w Muchówce skręciliśmy w lewo na Lipnicę. Po przejechaniu przez centrum Lipnicy Murowanej, minięciu charakterystycznej kolumny ze św. Szymonem dotarliśmy do drogowskazu po lewej stronie, wskazującego dojazd do XV w. świątyni i starego cmentarza. Parking ulokowano przy cmentarzu, a z niego doskonale widać już pobliski kościółek św. Leonarda.

Zwiedzanie kościoła św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

• Kościół od zewnątrz

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej

    XV w. kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej to niewielka modrzewiowa konstrukcja z jednokalenicowym dachem, kryta gontem. Świątynie okalają również drewniane soboty z XVI w. Skrywa się ona w kręgu wiekowych dębów i w towarzystwie zabytkowych mogił, pamiętających zamierzchłe czasy. Gdy dotrzecie na lipnicki stary cmentarz warto obejść wzniesioną tu świątynie wokoło. Tym bardziej że do jej wnętrza nie wejdziecie drzwiami głównym, lecz bocznymi, od strony południowej.

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - wejście do świątyni
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - wejście do świątyni

• Kościół od środka

      Wchodząc do kościółka zetkniecie się z charakterystycznym elementem wiekowych świątyń, czyli schodkami prowadzącymi w dół i zapachem starego drewna, świadczącym o ich długowieczności. Środek świątyni jest niewielki, znajduje się w nim jedynie prezbiterium, nawa główna i niewielki chór. Stając we wnętrzu kościoła św. Leonarda w Lipnicy Murowanej pierwsze co przykuwa wzrok to prezbiterium i XV w. malowidła pokrywające ściany i sufit. 

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - wnętrze z tryptykami
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - wnętrze z tryptykami

       Poprosiliśmy o przybliżenie nam historii tego miejsca i otrzymaliśmy w związku z tym audiobooki, opisujące dzieje świątyni. Dowiedzieliśmy się z nich, że tryptyki znajdujące się we wnętrzu kościoła św. Leonarda są kopiami prawdziwych, zabytkowych ołtarzy znajdujących się w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. Stało się tak w wyniku kradzieży owych tryptyków w 1992 r., które szczęśliwie udało się odzyskać. Najważniejszy z lipnickich tryptyków zobaczyliśmy w prezbiterium i jest on poświęcony św. Leonardowi, pochodzi z 1510 r.

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - Ołtarz główny św. Leonarda
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - Ołtarz główny św. Leonarda

      Tryptyk przy ołtarzu głównym wspiera się na dębowym słupie Światowida, będącym pozostałością po pogańskiej gontynie. Polichromia zdobiąca ściany i strop prezbiterium pochodzą z XVI w. Na ścianie na prawo od ołtarza znajduje się najstarszy obraz lipnickiego świętego, św. Szymona, znajdujący się w Lipnicy i wykonany w kilka lat po jego beatyfikacji.

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - Scena Ukrzyżowania za ołtarzem głównym
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - Scena Ukrzyżowania za ołtarzem głównym
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - słup Światowida
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - słup Światowida
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - zabytkowy mszał
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - zabytkowy mszał

       Przechodząc z prezbiterium do nawy głównej, nie sposób nie zauważyć umiejscowionej nad naszymi głowami tęczy ze sceną Pasji. W jej sąsiedztwie znajdują się dwa pozostałe tryptyki: po lewej tryptyk poświęcony Adoracji Dzieciątka Jezus z XV w., a po prawej tryptyk św. Mikołaja z 1530r. Podobnie jak w prezbiterium, strop i ściany kościoła św. Leonarda w Lipnicy Murowanej zdobi polichromia, tym razem z XV w. Zdobią one całą północną ścianę świątyni i okolice chóru, które dobrze oświetlają niewielkie okienka od strony południowej.

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - malowidła w nawie głównej
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - malowidła w nawie głównej

       Wśród niewykształconej ludności okolicznych miejscowości przed wiekami, malowidła te pełniły funkcję „Bibli pauperum” (czyli Bibli dla ubogich), która przedstawiał prawdy wiary i przykazania, obowiązujące każdego chrześcijanina.  Niestety powódź, która dotknęła Małopolskę w lipcu 1997 r. nie oszczędziła i lipnickiego kościółka, który ślady wielkiej wody nosi na swoich ścianach. Dotknęła ona również krypty rodziców sióstr Ledóchowskich skryte pod posadzką świątyni. Przy ścianie zdobionej licznymi malowidłami nie sposób pominąć ambonę ozdobiona podobiznami czterech ewangelistów.

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - chór z pozytywem szkatularnym
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - chór z pozytywem szkatularnym

       Ostatnim ważnym elementem kościoła św. Leonarda w Lipnicy Murowanej jest wiekowy, zdobiony malowidłami chór z XVII w. instrumentem organowym – tzw. pozytywem szkatularnym. Pod chórem ujrzycie niewątpliwie przykuwającą uwagę personifikację Śmierci grającą na skrzypcach młodej kobiety z napisem „Pamiętay na szmercz”. Czyż takie obrazy nie przemawiały do ludzi?

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - personifikacja Śmierci namalowana pod chórem
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - personifikacja Śmierci namalowana pod chórem

       Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej to niewątpliwa perełka architektury drewnianej na ziemiach Małopolski. Nie dziwi więc fakt, że już od 2003 r. ten niewielki kościółek figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jeśli jeszcze nie byliście w tej klimatycznej świątyni, powinniście nadrobić zaległości. Jednak warto uprzednio sprawdzić, kiedy jest on dostępny dla odwiedzających.

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - Sąd Ostateczny namalowany w prezbiterium
Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej - Sąd Ostateczny namalowany w prezbiterium
Więcej informacji znajdziecie pod adresem: Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej
Share on facebook
Share on twitter
Share on google
Share on linkedin

Dodaj komentarz