Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach

Interesującym miejscem, w którym przeplatają się ze sobą elementy architektoniczne i religijne z XIV w i lat obecnych jest piękny barokowy kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników z góry Ararat w Niepołomicach.

Miejsca kultu religijnego związane są z życiem ludzi nieodzownie od wieków. Bez względu na wyznawaną wiarę,  zarówno te które powstają współcześnie jak i te które powstawały przed wiekami są ważnym ośrodkiem życia religijnego współcześnie żyjących. Interesującym miejscem, w którym przeplatają się ze sobą elementy architektoniczne i religijne z XIV w i lat obecnych jest piękny barokowy kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników z góry Ararat w Niepołomicach.

Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Podczas spaceru po Niepołomicach, postanowiliśmy odwiedzić tą wyjątkową świątynię jaką jest kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach. Nie możemy zaprzeczyć, iż po tym jak dowiedzieliśmy się kto patronuje tej świątyni skonsternowani popatrzyliśmy na siebie nie wiedząc do końca, w czyjej głowie i dlaczego zrodziła się myśl o takich patronach. Mieliśmy świadomość, że katolicy w XIV czcili zapewne wielu innych świętych niż my współcześnie, ale mimo wszystko kościołom z tamtych lat raczej patronowała najczęściej Maryja pod różnym wezwaniami czy św. Jan Chrzciciel. Nasze wątpliwości rozwiał jednak przewodnik z Zamku Królewskiego w Niepołomicach, który wyjaśnił nam, iż podobno wezwanie kościoła wymyślił sam król Kazimierz Wielki jako chęć votum za zwycięstwo odniesione na Rusi 22 czerwca 1349 r. Patroni ci (Dziesięć Tysięcy Męczenników), są bardzo często czczeni w religii prawosławnej a król chciał w ten sposób zaznaczyć, iż nie walczył ze względów religijnych a politycznych.
Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach

      Otoczona ceglanym murem świątynia na przestrzeni ustępujących wieków zmieniała swój kształt za sprawą patronujących jej (opiekujących się nią) rodów. Jest to jasne, że każda nowa epoka wnosiła w architekturę pewne nowinki a co za tym idzie, chcąc być jak to się mówi współcześnie „w trendach”, zmieniano jej wystrój i wyposażenie. Mający obecnie barokowy charakter kościół Dziesięciu Tysięcy Męczenników zaczęto wznosić w 1350 r z fundacji króla Kazimierza Wielkiego. Jego budowa trwała 8 lat i wtedy kościół miał posiadać dwunawowe konstrukcje. Świątynię wzniesiono głównie z cegły, choć wykorzystywano tu także kamień. Otoczenie tego sakralnego miejsca. jak i ono samo zmieniało się na przestrzeni wieków, ale ta XIV w budowla budzi w odwiedzających ją zadumę, chwilę refleksji nad dziejami naszego kraju i podziw dla architektów i fundatorów świątyni sprzed lat.

Dzwonnica Kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Dzwonnica Kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach

Na placu kościelnym zobaczyć można też wolnostojącą dzwonnicę, a otaczający świątynie mur z cegły odgradza to co sacrum od codzienności życia. Na murach otaczających kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników, umieszczono pod urokliwymi starodawnymi daszkami na drewnianych kolumnach (tzw. soboty), informacje o historii świątyni. Całość placu kościelnego uświetnia bramka wejściowa osadzona w murze z pięknym i bogato zdobionym portalem z datą 1596 r ponoć autorstwa Santi Gucciego. W tym też roku ród Branickich dobudował do świątyni południową rodową kaplicę grobową i doposażył w nowe naczynia i szaty liturgiczne które obejrzeć można na niepołomickim zamku.

Brama placu kościelnego Kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Brama placu kościelnego Kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach

 W 1640 r zarząd nad kościołem przejęli Lubomirscy. Wtedy też dobudowano od północy kaplicę św. Karola Boromeusza i umieszczono w niej obraz świętego, a dwie gotyckie nawy świątyni zmieniono w jedną barokową. Wszystkie te elementy świadczą o kunszcie pracujących nad świątynią architektów, a zmian tych przez dziesięciolecia było wiele. Obchodząc kościół dookoła można też przyjrzeć się bardziej współczesnej dekoracji jaką jest barwna mozaika z obrazem papieża Jana Pawła II.

Mozaika z obrazem papieża Jana Pawła II
Mozaika z obrazem papieża Jana Pawła II

      Wchodząc do wnętrza kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników od drzwi dopadł nas charakterystyczny zapach wiekowych budowli. Przechodząc przez przedsionek, w którym modlą się wierni wstępujący do świątyni wchodzimy do wnętrz kościoła. W centralnym miejscu prezbiterium naszym oczom ukazał się barokowy XVIII w ołtarz z obrazem Matki Bożej Różańcowej (kopia z kościoła Santa Sabina w Rzymie) wymiennie z obrazami św. Stanisław Kostki i Matki Bożej Anielskiej. Podczas gdy my odwiedziliśmy ten kościół w ołtarzu był obraz ze św. Stanisławem Kostką. Nad ołtarzem zobaczymy zaś motyw Przemienienia Pańskiego. Dwa boczne ołtarze zawierają w sobie – lewy: gotycką rzeźbę Chrystusa ukrzyżowanego i prawy: poświęcony św. Anie, zasuwany obrazem Serca Pana Jezusa.  Gdy stanęliśmy u stóp ołtarza głównego, po naszej prawej stronie znajdowała się kaplica grobowa Branickich, natomiast po lewej kaplica św. Karola Boromeusza ufundowana przez Lubomirskich. Niestety nie udało nam się do nich wejść. Będąc w tej świątyni warto zwrócić też uwagę na chrzcielnicę wykonaną przez Santi Gucciego w stylu późnobarokowym.

Wnętrze Kościóła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Wnętrze Kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Wnętrze Kościóła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach
Wnętrze Kościoła pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach

      Mimo iż nie udało nam się obejrzeć dokładnie wszystkich zabytkowych elementów tej architektonicznej perełki z Małopolski, byliśmy bardzo zadowoleni z możliwości odwiedzenia tego sakralnego miejsca w Niepołomicach. Miejsce jakim jest kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników pokazuje, jak zmieniał się wygląd świątyni podczas zmian politycznych i architektonicznych w naszym kraju, i jak istotnym miejscem dla współczesnych niepołomiczan jest ich kościół parafialny obecnie.

Share on facebook
Share on twitter
Share on google
Share on linkedin

Dodaj komentarz